ACHTERGROND
De Vijf Elementen in een notendop
In de Traditionele Chinese Geneeswijzen (TCG), schetst de Vijf Elemententheorie de relatie tussen de verschillende elementen in de natuur en de levenskracht, of ‘Qi’,
die er doorheen stroomt. De vijf elementen zijn Vuur, Aarde, Metaal, Water en Hout.
Deze cirkel van elementen noemt men de Wu Xing.
Chinees: 五行 / Wǔ Xing / fonetisch: woo shing
De theorie van Vijf Elementen verscheen voor het eerst rond 770–476 v. Chr. Het werd wijdverspreid: meestal
werd het gebruikt in de Chinese geneeskunde, filosofie, feng shui en martial arts.
Elk Element heeft zijn eigen kenmerken en associaties met verschillende aspecten van de natuur, zoals richting, seizoen, kleur, vorm, enzovoort. Zie onderstaande tabel voor de meest bekende aspecten
(copyright © illustratie: Marjolein Ruiter).
Ieder Element wordt altijd afgebeeld in zijn eigen kleur:
VUUR = rood
AARDE = geel
METAAL = wit
WATER = zwart of donkerblauw
HOUT = groen
De Chinese Vijf Elemententheorie is een filosofische benadering die wordt gebruikt in o.a. de traditionele Chinese geneeskunde, astrologie, feng shui en andere Chinese disciplines. Het beschrijft de natuurlijke cycli en interne relaties tussen de vijf elementen: Vuur, Aarde, Metaal , Water en Hout. In het kort:
VUUR: Het Vuur-element (Shen) staat voor warmte, licht en verandering. Het wordt geassocieerd met de Jeugd, de zomer, het zuiden en de organen Hart en Dunne Darm.
AARDE: Het Aarde-element (Yi) symboliseert stabiliteit, evenwicht en voeding. Het wordt geassocieerd met de Volwassenheid, de nazomer, het midden en de organen Maag, Milt en spijsvertering.
METAAL: Het Metaal-element (Po) staat voor kracht, zuiverheid en opoffering. Het wordt geassocieerd met het Sterven, de winter, het westen en de organen Longen en Dikke Darm.
WATER: Het Water-element (Jing) symboliseert flexibiliteit, stroming en diepgang. Het wordt geassocieerd met de Dood (en de conceptie), het noorden, de nacht en de organen Blaas en Nieren.
HOUT: Het Hout-element (Hun) symboliseert groei, ontwikkeling en beweging. Het wordt geassocieerd met de Geboorte, de lente, het oosten en de organen Lever en Galblaas.
Volgens de Vijf Elemententheorie werken de elementen samen in ‘cycli van voeding’, waarbij elk element het volgende voedt en zelf wordt gevoed door de voorgaande (Sheng, de Moeder) of wordt gecontroleerd door de op-één-na-voorgaande (Ko, de Grootmoeder). Bijvoorbeeld, Hout voedt Vuur, of: Hout controleert Aarde.
De Vijf Elemententheorie wordt gebruikt om inzicht te krijgen in de interne- en externe evenwichten en onbalansen in het lichaam en de omgeving, en om behandelingsstrategieën te ontwikkelen die deze balansen herstellen.
De Voorhemelse Orde is een concept in de Taoistische filosofie, die de ‘natuurlijke orde’ van gebeurtenissen beschrijft. Het idee is, dat alles in het Universum volgens een specifieke orde verloopt, hetgeen een harmonieus evenwicht tussen tegengestelde krachten waarborgt (Yi is hier het centrum van evenwicht).
De Voorhemelse Orde beschrijft hoe alles zich volgens deze natuurlijke orde ontwikkelt, waarbij het volgen van deze volgorde resulteert in innerlijke rust en harmonie.
Voorbeeld van gedrag in de Voorhemelse Orde:
Als je boos bent, gooi je dat er direct en duidelijk uit, zodat je frustraties uit je lichaam verdwijnen. Na je ‘uitbarsting’
is alles weer koek en ei en ben je het kwijt. Je slaat dan dus niets van de boosheid op in je lichaam. Maar helaas: in de wereld van vandaag de dag geldt dat voor de mensen om je heen vaak niet!
Een ander voorbeeld is om in harmonie te leven met de natuurlijke ritmen van het leven, in plaats van tegen ze in
te gaan. Bijvoorbeeld, in plaats van te proberen de nacht in een dag te veranderen door te blijven werken tot laat
in de avond, kun je je aanpassen aan het natuurlijke ritme van slaap en rust. Hierdoor kun je een betere balans vinden tussen werk en rust en zo meer energie en concentratie hebben tijdens de dag.
Nog een ander praktijkvoorbeeld is om te leven in harmonie met de seizoenen, in plaats van te proberen het weer te beïnvloeden met airconditioning of verwarming. Hierdoor kun je je aanpassen aan de natuurlijke temperatuur en veranderingen in het weer, waardoor je een beter evenwicht vindt tussen de verschillende aspecten van het leven.
Op deze manier kun je proberen je te houden aan de Voorhemelse Orde en zo een meer harmonieuze en evenwichtige levensstijl vinden. Volgens de Taoistische filosofie is het dan ook belangrijk om je zo veel als mogelijk te houden aan de Voorhemelse Orde en te vermijden om in te grijpen in de natuurlijke orde, om zo innerlijke rust en harmonie te bereiken.
++++++++
In Voorhemelse Orde zijn de twee assen, bekend als Hun–Po en Shen–Jing, de vier aspecten die de menselijke geest symboliseren:
- HUN is het goddelijke bewustzijn, dat verantwoordelijk is voor inspiratie, visie en spirituele realisatie.
- PO is het onderbewuste, dat verantwoordelijk is voor emoties, verlangens en instincten.
- SHEN is het bewustzijn, dat verantwoordelijk is voor bewuste gedachten en beslissingen.
- JING is het fysieke lichaam, dat verantwoordelijk is voor onze fysieke beleving en handelingen.
In de Taoistische filosofie is het doel om deze vier aspecten in harmonie te brengen, zodat men een gezonde geest en een gezond lichaam kan bereiken (Yin-Yang-balans) en spirituele realisatie kan bereiken.
De Hun-Po as (horitonzaal) symboliseert in de Taoistische filosofie het evenwicht tussen het Goddelijke Bewustzijn (Hun) en het Onderbewuste (Po). Hun vertegenwoordigt ons hogere bewustzijn, onze visie, inspiratie en spirituele realisatie. Po vertegenwoordigt onze emoties, verlangens en instincten.
Het doel van de Hun-Po as is om het evenwicht te vinden tussen deze twee aspecten van onze geest, zodat we niet worden geleid door onze emoties of verlangens, maar in plaats daarvan ons goddelijke bewustzijn kunnen volgen en onze spirituele pad kunnen volgen. Wanneer Hun en Po in evenwicht zijn, kunnen we innerlijke rust en vrede ervaren, en kunnen we ons realiseren dat we verbonden zijn met het Universum en het grotere geheel.
De Shen-Jing as (verticaal) symboliseert het evenwicht tussen ons bewustzijn (Shen) en ons fysieke lichaam (Jing). Shen vertegenwoordigt onze bewuste gedachten en beslissingen, terwijl Jing onze fysieke beleving en handelingen vertegenwoordigt.
Het doel van de Shen-Jing as is om het evenwicht te vinden tussen deze twee aspecten van ons zijn, zodat we niet geleid worden door onze bewuste gedachten en beslissingen, maar in plaats daarvan ons lichaam en onze natuurlijke impulsen kunnen volgen.
Wanneer Shen en Jing in evenwicht zijn, kunnen we een staat van ‘flow’ ervaren, waarin we in harmonie zijn met ons lichaam en de wereld om ons heen, en kunnen we ons realiseren dat we een nauwe verbinding hebben met de natuur en het universum.
De Nahemelse Orde is het concept dat ‘de menselijke verstoring van de natuurlijke orde’ beschrijft. Het idee is, dat wanneer mensen ingrijpen in de natuurlijke orde van gebeurtenissen, ze verstoring en chaos creëren in plaats van harmonie en evenwicht. Je kunt ook letterlijk zien, dat de twee Assen, met in het centrum het Evenwicht, nu opgeschoven zijn en dat het Evenwicht (Yi) plaats heeft gemaakt voor een heen-en-weer draaiende cyclus. In plaats van stabiliteit te bieden, is Yi als het Aarde-element onderdeel geworden van deze cyclus.
Voorbeeld van gedrag in de Nahemelse Orde:
Als je boos bent hou je het in, want het is niet sociaal geaccepteerd om woedend te zijn. Je kropt het dus op, wat zijn weerslag gaat krijgen op je gezondheid als je dit te vaak en te veel doet. Je wordt kregelig naar de mensen om je heen, want zij begrijpen niet wat er in je omgaat en vice versa. Zo ontstaat menselijk ‘drama’. Er ontstaat dan een Wu-Xing-cyclus in disbalans, waarbij ieder Element het ander al-dan-niet voedt en al-dan-niet aanvalt of beledigt.
Deze oude Taoïstische filosofie is zeer complexe materie, die zich het best laat uitleggen in een cursus!
Een ander praktijkvoorbeeld is om tegen de natuurlijke ritmen van het leven in te gaan. Bijvoorbeeld door te werken tot laat in de avond en weinig tijd voor rust en slaap te maken, waardoor je verstoring creëert in de natuurlijke slaap-waakcyclus. Hierdoor kun je uitgeput raken en overdag last hebben van verminderde concentratie.
Op deze manier kun je gedrag vertonen volgens de Nahemelse Orde en zo verstoring en conflicten creëren in plaats van harmonie en evenwicht. De Nahemelse Orde beschrijft dus, hoe de menselijke interventie de natuurlijke volgorde verstoort en hoe deze verstoring leidt tot problemen en conflicten